T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Burdur İl Sağlık Müdürlüğü

T.C. Sağlık Bakanlığı T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Burdur İl Sağlık Müdürlüğü

Facebook Twitter Google Plus Linkedin

8 Mayıs “Dünya Talasemi Günü

Güncelleme Tarihi: 09/05/2020

Talasemi ve Orak Hücre Anemisi başta olmak üzere, Kalıtsal Kan Hastalıkları önemli bir halk sağlığı sorunudur. Ülkemizde akraba evliliklerinin fazla olması, genetik geçişli bir hastalık olan Talasemi’nin görülme sıklığını arttırmakta, Talasemi , Orak Hücreli Anemili olançocukların doğumu, aileler ve topluma maddi manevi yükler getirmektedir. Talasemi taşıyıcılarının büyük çoğunluğu bu hastalığı taşıdıklarını bilmezler. Ancak Talasemi hastası bir çocuk sahibi olduklarında ya da özel kan testi yaptırdıklarında taşıyıcı olduklarını öğrenirler. Talasemi ve diğer kalıtsal kan hastalıklarının önemini vurgulamak ve toplumda farkındalık oluşturmak adına, 1993 yılından bu yana tüm dünyada 8 Mayıs “Dünya Talasemi Günü” olarak anılmaktadır.

Sağlık Bakanlığı tarafından 24.10.2002 tarihinde Kalıtsal Kan Hastalıkları Yönetmeliği yayınlanmış ve Bakanlığımız tarafından Talasemi’nin de içinde bulunduğu kalıtsal kan hastalıklarını önleyebilmek için “Hemoglobinopati Kontrol Programı” başlatılmış ve “Evlilik Öncesi Hemoglobinopati Tarama Programı” olarak 01/11/2018 tarihinden itibaren 81 ilde uygulanmaya konulmuştur. Talasemi major (Akdeniz Anemisi) kalıtsal bir hastalıktır. Talasemi taşıyıcıları sağlıklı bireyler olup, taşıyıcı kişilerin çocuklarının hasta olma olasılığı vardır. Bu nedenle hasta çocuk doğumlarının önlenebilirliği açısından “Talasemi hastalığının tedavisinin pahalı ve zor olduğu ancak talaseminin önlenebilir bir hastalık olduğu” unutulmamalıdır. TÜİK 2018 yılı verilerine göre Türkiye’de yapılan her 4 evlilikten biri (%24) akraba evliliğidir. Bu durum kalıtsal geçişli hastalıkların toplumda görülme sıklığını artırmaktadır. Bu nedenle akraba evliliklerinin önlenmesi talasemi (Akdeniz Anemisi) ile mücadelede de çok önemlidir. Kalıtsal kan hastalıklarıyla mücadelede evlilik öncesi çiftlerin muayene ve sağlık kontrollarının yapılması ve taşıyıcıların belirlenmesi de çok önemlidir. İlimizde de evlilik öncesi çiftlerin, sağlık kontrolleri ve tarama testleri yapılarak kişilere bilgilendirme yapılmakta, genetik danışmanlık ve prenatal tanı alması gereken çiftler ilgili merkezlere yönlendirilmektedir. İlimizde yukarıda belirtilen çalışmalar sonucunda Talasemi major (Akdeniz Anemisi) tanısı alan olgu sayısı giderek azalmaktadır. 2019 yılında ilimizde yapılan evlilik öncesi tarama testleriyle Talasemi taşıyıcısı olan 235 kişi, her ikisi de taşıyıcı olan 5 çift saptanmıştır. Talasemi önlenebilir bir hastalıktır. Talaseminin önlenmesi için akraba evliliklerinden kaçınılmalı, evlilik öncesi tarama testleri yaptırarak, sağlık kontrollerinden geçilmeli, eğer çiftlerin her ikisi de Talasemi taşıyıcısı ise çocuk sahibi olmadan önce mutlaka yetkili merkezlerden  genetik danışmanlık alarak doğum öncesi yapılması gereken tetkikler tamamlanmalı ve gebelik bu şekilde planlanmalı ayrıca gebelik boyunca da düzenli sağlık kontrolları yapılmalıdır.

Önemli Noktalar

·  Talasemi evliliğe engel değildir.

·  Talasemi taşıyıcılığı bulaşıcı değildir. Temasla ya da başka bir şekilde bulaşmaz.

·  Talasemi taşıyıcılığı kalıtsal bir özelliktir. Talasemi’nin çeşitli tipleri anne ya da babadan genler yoluyla çocuğa aktarılır.

·  Taşıyıcı çiftler, gebelik öncesi tanı yöntemleri kullanılarak sağlıklı bir bebek sahibi olabilirler.

·  Talasemi önlenebilir bir hastalıktır.

Paylaş